نماد اعتماد الکترونیکی، یا اسطوره بی‌اعتمادی الکترونیکی!

نماد اعتماد الکترونیکی یا نماد بی اعتمادی؟

این مطلب ۱۸ تیر ۱۳۹۴ نوشته شده

چند سالی می شود که فروش اینترنتی در ایران رایج شده است و سالانه صدها میلیارد تومان روی بستر اینترنت خرید و فروش انجام می شود. وجود هزاران سایت که انواع و اقسام چیزها را می فروشند، به خاطر میلیون ها خریدار است. در این میان و در حالی که تقریبا همه چیز درست کار می کند، باز هم رد پای دخالت های دولتی پر رنگ شده است و دولت قصد دارد به هر نحوی که شده در این زمینه اعلام حضور کند، از ترکیب کردن تمام دروازه های پرداخت ذیل سایت شاپرک بگیرید تا سایت نماد اعتماد الکترونیک

توجیه ها بسیار زیبا و باور پذیر هستند، ما می خواهیم کاری کنیم که مردم به خرید اینترنتی اعتماد کنند!

این مقدمه طولانی را برای این نوشتم تا مشخص کنم درباره چه چیزی می خواهم صحبت کنم، چند سالی می شود وزارت صنایع و معادن، اعلام کرده است سایت های فروش اینترنتی باید نماد اعتماد الکترونیک داشته باشند، چرا که به این صورت خریداران می توانند به فروشنده اعتماد کنند و مطمئن باشند فروشنده، کلاهبردار نیست

اما چرا با این کار مخالفم؟

من دلایل زیادی برای مخالفت با این سیستم دارم

  1. در هیچ یک از کشورهای پیشرفته دنیا که خرید و فروش آنلاین بسیار بسیار و بسیار شما چیزی به عنوان نماد اعتماد الکترونیک نمی بینید. قبل تر ها، فروشندگان اینترنتی می توانند از بعضی سایتها و شرکت های خصوصی مورد اعتماد، تراست بگیرند، اما هیچ الزامی برای این کار وجود نداشت.
  2. شیوه کنونی احراز هویت برای سایت های فروشنده، آنقدر پیش پا افتاده است که به راحتی می توان نماد اعتماد را گرفت، تایید یک شماره تلفن ثابت، یک شماره موبایل و یک نشانی زیاد سخت نیست! آن هم برای ما ایرانی ها که با توجه به تحریم های اینترنتی دو طرفه و محروم از خدمات مالی آنلاین بین المللی، در زمینه دور زدن تحریم ها، خبره شده ایم. برای مثال نگارنده برای سالها از سایتی خرید می کرد که فقط به شهروندان آمریکا و کانادا خدمات ارائه می داد و به همین شیوه با تایید شماره و آدرس مشتریانش را تایید می کرد!
  3. با مراجعه به سایت نماد اعتماد الکترونیکی و مشاهده تصویر زیر، تمام آنچه در ذهن خودم درباره اعتماد در فضای وب داشتم به هم ریخت:

پروتکل رتباط امن (Http SSL یا همان Https) به نحوی طراحی شده که مرورگرها فقط به سایتهایی اعتماد کنند که گواهینامه آنها به صورت مستقیم یا غیر مستقیم درون آنها قرار داده شده است. این در حالی است که سایت نماد اعتماد الکترونیک از کاربر می خواهد گواهینامه دیجیتال آنها را نصب کنند! این درخواست، مانند درخواست شاه کلید ورود به گاوصندوق بانک است! مثل این است که بگویید «باشه، لازم نیست کلیدتون رو به من بدین، به جاش بیایید و تمام قفلهایتان را طوری بسازید که با کلید من باز بشود»!!!

توصیه من به تمام خوانندگان عزیز این مطلب، نصب نکردن این برنامه است، این برنامه می تواند مخرب باشد و نه تنها ارتباط شما را امن نمی کند، بلکه می تواند اندک امنیتی را که برخی سایت های بین المللی از طریق گواهینامه های دیجیتال برقرار کرده اند، از بین ببرد

کاش و ای کاش، این سایت نیز همانند سایر سایتهای دولتی، فقط از گواهینامه خودساخته غیر معتبر استفاده می کرد، همان گواهینامه هایی که مرورگرها به آن گیر می دهند و از کاربر نمیخواست این گواهینامه نامعتبر را نصب کنند

این موضوع دلیل دیگری است برای عدم اعتماد به نماد اعتماد الکترونیک

  • سایت هایی که نماد اعتماد الکترونیک دریافت کرده اند، باید متنی را در سایت خود قرار دهند که نشان می دهد تمام کالاها مطابق قوانین ایران است. سوال من از طراحی این جمله اینست: مگر حالت دیگری را می توان تصور کرد؟ مگر قرار بود جز این باشد؟
  • علاوه بر متن بالا، سایت ها باید کدی را در صفحه اول خود قرار دهند تا نماد اعتماد الکترونیک به کاربران نشان داده شود، بازهم برای من سوالی که به وجود می آید اینست؛ چطور سایتی که خود ناتوان از تهیه گواهینامه چند دلاری امنیت دیجیتال است، می خواهد مرجع اعتماد دیگران باشد؟ برای من بسیار ساده است این کد را در سایت خود قرار دهم و سپس به جای دیگری لینک بدهم تا من را تایید کند!
  • انتقاد دیگری که به این سایت دارم، هزینه های هنگفت و کارآیی بسیار پایین است. سایت () به نمایندگی از سایت نماد اعتماد الکترونیک، ۳۵ هزار تومان از مدیر سایت می گیرد تا شماره تلفن، شماره موبایل و نشانی فیزیکی فروشگاه را تایید کند. اگر هزینه یک پیامک را ۱۵۰ ریال، هزینه یک تماس تلفنی چند ثانیه را ۵۰۰ ریال و هزینه یک بسته پستی را ۵۰٫۰۰۰ ریال در نظر بگیریم، می فهمیم برای تایید نشانی، موبایل و تلفن ثابت حداکثر ۵۰٫۶۵۰ ریال لازم است نه ۳۵۰٫۰۰۰! همه اینها در حالی است که این سایت حتی هزینه پیامک و تماس تلفنی را نیز به دوش مدیر فروشگاه انداخته است و خود مدیر فروشگاه باید در یک حرکت جالب خودش اقدام به ارسال پیامک و تماس تلفنی بکند تا مبادا هزینه ای بر دوش….. بیفتد. تنها هزینه ای که بر دوش سایت ….. است، ارسال پاکت پستی برای تایید نشانی فیزیکی است. آنهم در زمان ارسال تهدید می کند در صورتی که نیاز به ارسال مجدد پاکت تایید باشد، باید مبلغی بیشتر از ۸۰۰۰ تومان پرداخته شود!!!!

همه اینها که گفتم هر کدام به تنهایی می تواند دلیلی برای قطع این سیستم ناکارآمد و ضعیف باشد، طراحی این سایت به اندازه ای گنگ و اشتباه است که بدون شک باید مدتها در آن سرگردان باشید تا بتوانید برای فروشگاه اینترنتی خود نماد اعتماد بگیرید.

اگر دروازه های اینترنتی، فروشگاه های آنلاین را مجبور به دریافت نماد اعتماد نمی کردند، قطعا هیچ کس، نیاز به دریافت نماد اعتماد را نمی دید